❛ Αφιέρωμα ❜ στον Αυτισμό

2 Απριλίου: Παγκόσμια ημέρα για τον Αυτισμό

Η Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού καθιερώθηκε να γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, με απόφαση της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ και με σκοπό την ενημέρωση της παγκόσμιας κοινής γνώμης για τον αυτισμό και, συγχρόνως, την ευαισθητοποίηση σχετικά με την ομαλή ένταξη των αυτιστικών ατόμων στην κοινωνία.  

Ο Αυτισμός είναι μια δια βίου νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου του ανθρώπου, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνεί και κατανοεί τον κόσμο. Συγκεκριμένα, επηρεάζει τρεις αναπτυξιακές περιοχές: την κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και τη φαντασία-σκέψη. Αυτές οι τρεις περιοχές συνιστούν τον πυρήνα των κλινικών χαρακτηριστικών του αυτισμού. Ως αποτέλεσμα, ο συγκεκριμένος άνθρωπος μπορεί να χρειαστεί στήριξη για την κατάκτηση δεξιοτήτων σε κάποιους τομείς όπως: μαθησιακό, συμπεριφορικό, κοινωνικοποίηση, κοινωνικότητα, αυτοεξυπηρέτηση, κ.ά.

Ο αυτισμός είναι μια διαταραχή φάσματος, που σημαίνει ότι επηρεάζει διαφορετικούς ανθρώπους τελείως διαφορετικά. Αν και πολλοί άνθρωποι με αυτισμό έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, κάθε άνθρωπος βιώνει τον αυτισμό με μοναδικό τρόπο.

Επίσης, ο αυτισμός έχει διάφορες ονομασίες:

Διαταραχή Φάσματος του Αυτισμού, ή Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ): 

Αυτός είναι ο όρος που χρησιμοποιείται συχνότερα, καθώς αποτελεί την ιατρική ονομασία του αυτισμού.

Σύνδρομο Asperger (Άσπεργκερ): 

Δεν υφίσταται πλέον ως όρος και δεν γίνεται πρακτικά διάγνωσή του από ιατρούς. Ωστόσο, μερικοί άνθρωποι στους οποίους είχε προηγουμένως διαγνωστεί σύνδρομο Άσπεργκερ εξακολουθούν να χρησιμοποιούν αυτόν τον όρο. Μερικές φορές αναφέρεται ως «αυτισμός υψηλής λειτουργικότητας», επειδή οι άνθρωποι που εμφανίζουν χαρακτηριστικά που ταιριάζουν στο προφίλ του Άσπεργκερ συνήθως έχουν μέση ή υψηλότερη του μέσου όρου νοημοσύνη. 

Ο όρος αυτισμός χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον ψυχίατρο Leo Kanner το 1943. Τότε, η διαταραχή θεωρείτο σπάνια, αλλά χάρη στην αυξημένη κατανόηση και ευαισθητοποίηση, έχει επέλθει ταχεία αύξηση των διαγνώσεων σε όλον τον κόσμο.

Έρευνα που δημοσιεύτηκε στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry δείχνει ότι άτομα αρσενικού φύλου επηρεάζονται περισσότερο από άτομα θηλυκού φύλου, καθώς ο αυτισμός διαγιγνώσκεται τρεις φορές πιο συχνά σε αγόρια από ό,τι σε κορίτσια.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το κάθε άτομο βιώνει διαφορετικά τον αυτισμό. Όπως συμβαίνει με όλους τους ανθρώπους, οι αυτιστικοί άνθρωποι έχουν τα δικά τους δυνατά και αδύναμα σημεία, όπως και τα πράγματα που τους αρέσουν και εκείνα που δεν τους αρέσουν (εύρος ενδιαφερόντων).

Αν και υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που εμφανίζονται συχνά από κοινού στους ανθρώπους με αυτισμό, μπορεί να γίνουν αντιληπτά σε διαφορετικό βαθμό ανάλογα με το κάθε άτομο. Με άλλα λόγια, η κλινική εικόνα του αυτισμού δεν είναι ομοιογενής, αλλά κυμαίνεται από ηπιότερες μορφές (που χαρακτηρίζονται από φυσιολογική νοημοσύνη με ελάχιστα ή σε ήπια μορφή αυτιστικά στοιχεία) μέχρι βαρύτερες μορφές (παρουσία βαριάς νοητικής καθυστέρησης και πολλαπλά αυτιστικά στοιχεία  (Γενά, 2002). Ως εκ τούτου, η αυτιστική διαταραχή (ή αυτισμός) έχει χαρακτηριστεί ως διαταραχή αυτιστικού φάσματος (spectrum disorder). «Ο αυτισμός δεν αποτελεί μια μεμονωμένη κατάσταση αλλά μια συλλογή καταστάσεων που έχουν κοινά χαρακτηριστικά συμπεριφοράς». 

Οι άνθρωποι με αυτισμό συναντούν συχνά δυσκολίες στους εξής τομείς:

Επικοινωνία:

Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να έχουν περιορισμένη ή να μην έχουν καμία δυνατότητα ομιλίας/παραγωγής προφορικού λόγου. Άλλοι μπορεί να έχουν καλές γλωσσικές δεξιότητες, αλλά να δυσκολεύονται να ερμηνεύουν λεκτικά και μη λεκτικά σήματα, όπως τον τόνο της φωνής και τη γλώσσα του σώματος.

Αλληλεπίδραση: 

Οι άνθρωποι με αυτισμό συχνά δυσκολεύονται να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και να καταλαβαίνουν πώς αισθάνονται οι άλλοι. Αυτές οι δυσκολίες μπορεί να τους κάνουν να φαίνονται αναίσθητοι ή αγενείς και να τους προκαλούν προβλήματα όταν προσπαθούν να δημιουργήσουν φιλίες.

Αισθητηριακή ευαισθησία:

Συναντάται επίσης συχνά ΥΠΕΡευαισθησία ήΥΠΟευαισθησία στο φως, τον ήχο, τη γεύση ή την αφή. Αυτή η ευαισθησία μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες σε καθημερινές καταστάσεις, όπως ένα γεύμα σε εστιατόριο ή τα ψώνια, λόγω οπτικών ή ακουστικών ερεθισμάτων, π.χ. η μουσική ή ο έντονος φωτισμός.

Άγνωστες καταστάσεις: 

Συχνά, η ρουτίνα είναι σημαντική για τους αυτιστικούς ανθρώπους, καθώς τους βοηθάει να κατανοήσουν τον κόσμο. Αυτό μπορεί να γίνεται με το να καταναλώνουν τις ίδιες τροφές, να ακολουθούν την ίδια διαδρομή ή να οργανώνουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες με τον ίδιο τρόπο.

Στερεότυπες επαναλαμβανόμενες κινήσεις:

Συμπεριφορές όπως το φτερούγισμα των χεριών, το λίκνισμα του σώματος ή η χρήση ενός αντικειμένου με επαναλαμβανόμενο τρόπο (όπως το ανοιγοκλείσιμο ενός μαρκαδόρου ή η παράταξη αντικειμένων σε σειρά) χρησιμοποιούνται συχνά ως τρόποι αντιμετώπισης στρεσογόνων καταστάσεων.

Άγχος: 

Οποιαδήποτε αναστάτωση στις καταστάσεις που περιγράφονται παραπάνω (για παράδειγμα, δύσκολες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις ή αλλαγή ρουτίνας) μπορεί να προκαλέσει άγχος. Μελέτες έχουν δείξει ότι πάνω από το ένα τρίτο των ανθρώπων με αυτισμό αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας. 

Ξεσπάσματα: 

Πρόκειται για έναν τρόπο αντιμετώπισης καταστάσεων που καταβάλλουν έναν άνθρωπο με αυτισμό. Μπορεί να είναι λεκτικής μορφής, που εκδηλώνονται με κραυγές και κλάμα, σωματικής μορφής, με κλωτσιές και πέταγμα αντικειμένων, ή και τα δύο. Κάποιοι αυτιστικοί άνθρωποι κάνουν το αντίθετο και κλείνονται τελείως στον εαυτό τους.

Ύπνος: 

Τα παιδιά και οι έφηβοι με αυτισμό συχνά εμφανίζουν διαταραγμένο ύπνο, όπως το να δυσκολεύονται να αποκοιμηθούν, να ξυπνούν τακτικά κατά τη διάρκεια της νύχτας και να ξυπνούν νωρίς το πρωί.

Γαστρεντερικά προβλήματα:

Ορισμένοι άνθρωποι με αυτισμό μπορεί επίσης να εμφανίσουν γαστρεντερικά προβλήματα, όπως πονόκοιλο, δυσκοιλιότητα και διάρροια.

Επειδή ο αυτισμός είναι μια διαταραχή με την οποία είτε γεννιέται κανείς είτε την εμφανίζει για πρώτη φορά σε νεαρή ηλικία, οι πρώτες ενδείξεις συχνά παρατηρούνται στις αρχές της παιδικής ηλικίας.

Στα μικρά παιδιά, οι πρώτες ενδείξεις συχνά περιλαμβάνουν το: 

να μην ανταποκρίνονται στο άκουσμα του όνοματός τους, 

να αποφεύγουν την επαφή με τα μάτια, 

να μην χαμογελούν όταν τους χαμογελάει κάποιος άλλος, 

να διστάζουν να μιλήσουν ή να μη μιλούν καθόλου, 

να κάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις (φτερούγισμα χεριών),

να αντιδρούν έντομα στην αίσθηση της γεύσης, τον ήχο και τη μυρωδιά και 

να ξεσπούν θυμωμένα με τρόπο που μοιάζει εκ πρώτης όψεως με απλό πρόβλημα συμπεριφοράς.

Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί, επίσης:

να δυσκολεύονται να εκφράσουν τα αισθήματά τους και 

να ταυτίζονται με άλλους ανθρώπους, ενώ μπορεί 

να αρχίσουν να αναπτύσσουν εμμονικά ενδιαφέροντα και ,τέλος,

να δυσκολεύονται να δημιουργήσουν φιλίες.

ΠΗΓΕΣ:

https://www.india.com/health/autism-spectrum-disorder-asd-how-to-know-if-your-child-has-autism-check-signs-symptoms-and-treatment-5976108/#goog_rewarded

https://cannondisability.com/blog/autism-benefits-for-children/

[Τελευταία ενημέρωση: 27/4/2026]

ΠΑΡΑΜΥΘΟφάγος #3

Συγγραφέας:Γουίλις, Τζιν

Εκδόσεις:Πατάκης

Σελίδες:32

Μεταφραστής:Μανδηλαράς, Φίλιππος

Εικονογράφος:Ρος, Τόνυ

Ημερομηνία Έκδοσης:01/05/2001

ISBN:9789603789376

---

Η Αργυρώ γελάει, τραγουδάει, κάνει κούνια κι όλο μας χαμογελάει. Η Αργυρώ είναι θυμωμένη, είναι ευχαριστημένη, είναι χαρούμενη ή είναι λυπημένη. Η Αργυρώ δε διαφέρει σε τίποτα από τα άλλα παιδιά...

Η Τζιν Γουίλλις και ο Τόνυ Ρος γράφουν ένα τρυφερό βιβλίο, χωρίς κανένα ίχνος συναισθηματισμού, για ένα θέμα που μας αγγίζει όλους. 

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΑΠΟ ΜΙΚΡΑ ΣΤΙΣ (ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ) ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ

ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΗ ΟΡΩΝ-ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΟΡΙΣΜΟΥ

Οι Μαθησιακές Δυσκολίες:

• είναι διαταραχές που εμποδίζουν την κατανόηση και χρησιμοποίηση του προφορικού ή του γραπτού λόγου.
• Οφείλονται σε νευρολογικές δυσλειτουργίες.
• Μπορεί να εκδηλώνονται σε άτομα μετρίου ή υψηλού πνευματικού επιπέδου, τα οποία εμφανίζουν σοβαρό χάσμα ανάμεσα στο τί φαίνεται ότι μπορούν να αποδώσουν και αυτό που τελικά αποδίδουν.
• Είναι διαφορές στον τρόπο μάθησης και όχι αδυναμία ή ανικανότητα μάθησης.

Οι Μαθησιακές Δυσκολίες μπορεί να είναι ειδικές και να αφορούν σε ένα συγκεκριμένο κομμάτι των ικανοτήτων τους (αριθμητική ικανότητα), μπορεί ωστόσο να αντιπροσωπεύουν μια πιο γενικευμένη δυσκολία που να υπεισέρχεται και σε άλλους τομείς της ζωής του ατόμου (π.χ. στη μνήμη, στην ικανότητα κοινωνικοποίησης, στην συμπεριφορά, στην αυτοεκτίμηση).

Έτσι, οι Μαθησιακές Δυσκολίες χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και τις Γενικές (ή Γενικευμένες) Μαθησιακές Δυσκολίες.

Γενικές Μαθησιακές Δυσκολίες: Σε αυτή την κατηγορία των Μαθησιακών Δυσκολιών βρίσκονται μαθητές με νοητικές και συναισθηματικές δυσκολίες που παρεμποδίζουν την έκφραση των μαθησιακών ικανοτήτων. Οι Γενικές ή Γενικευμένες Μαθησιακές αφορούν δυσκολίες σε ΟΛΑ τα γνωστικά αντικείμενα και οφείλονται σε χαμηλή νοημοσύνη, σε αποστέρηση πολιτισμικών ερεθισμάτων ως προς τη μάθηση, προβλήματα με την ακοή, με την όραση, τύφλωση, κώφωση και αισθητηριακά προβλήματα. Αυτές οι Δυσκολίες, δηλαδή, εκδηλώνονται ως δευτερογενές σύμπτωμα.

Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες: Οι μαθητές με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες εμφανίζουν ειδικές αναπτυξιακές δυσκολίες της μάθησης και οι δυσκολίες αυτές είναι εγγενείς στο παιδί, δηλαδή δεν μπορούν να προκληθούν από εξωτερικούς παράγοντες. Ωστόσο, οι εξωτερικοί παράγοντες, όπως το οικογενειακό και το σχολικό περιβάλλον, επηρεάζουν σημαντικά την ένταση και τη συχνότητα εμφάνισης των συμπτωμάτων.  Οι Ειδικές Μαθησιακές εντοπίζονται σε ειδικά γνωστικά αντικείμενα, όπως είναι η ανάγνωση, η γραφή, τα μαθηματικά.

Από ειδικά τεστ φαίνεται ότι οι επιδόσεις του παιδιού είναι σημαντικά κατώτερες από το αναμενόμενο βάσει: 1) της ηλικίας 2) του νοητικού επιπέδου 3) του επιπέδου της τάξης του.

Οι Μ.Δ. επιδρούν στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αυτά εκφράζουν (μέσω του γραπτού λόγου) ή προσλαμβάνουν πληροφορίες (μέσα από την ανάγνωση).

Γενικά, πάντως, έχει παρατηρηθεί μια δυσκολία ως προς τον ορισμό των Μ.Δ., λόγω της ποικιλίας και των διαφοροποιήσεων που υπάρχουν μεταξύ τους.

Μερικοί από τους προτεινόμενους ορισμούς που έχουν δοθεί για την Μαθησιακές Δυσκολίες είναι οι εξής:

• «Αναπτυξιακές δυσκολίες στο λόγο και στη γλώσσα»
• «Καθυστερημένη ανάπτυξη σε γλωσσικές ή μαθησιακές ικανότητες με συμπτώματα στο διάβασμα, το γράψιμο ή στη μαθηματική σκέψη»
• «Κινητικές ή ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές όταν υπάρχουν δυσκολίες στην απόκτηση γλωσσικών και κινητικών προσόντων, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την ικανότητα της μάθησης, αλλά δεν αποτελούν συγκεκριμένη μαθησιακή διαταραχή» (National Institute of Mental Health, 1999).

Από τον Hammil (1993) επιχειρήθηκε η βελτίωση του ορισμού δια της μεθόδου του «αποκλεισμού». Δηλαδή προσπάθησε να ορίσει τί είναι, με το να επεξηγήσει τι ΔΕΝ είναι οι Μ.Δ.

• Εγγενείς στο άτομο και αποδίδονται στη δυσλειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος. Αν και μια μαθησιακή διαταραχή μπορεί να εμφανίζεται μαζί με άλλες μειονεξίες (νοητική καθυστέρηση, κοινωνικές/συναισθηματικές διαταραχές, περιβαλλοντικές επιδράσεις, όπως πολιτισμικές διαφορές, ανεπαρκής/ακατάλληλη διδασκαλία, ψυχογενείς παράγοντες) δεν είναι το άμεσο αποτέλεσμα αυτών των καταστάσεων.

Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες (Μ.Δ.) εμφανίζουν διακύμανση ανάμεσα στην αναμενόμενη και στην πραγματική επίδοση σε μία ή περισσότερες περιοχές μάθησης, όπως στον:

• Προφορικό λόγο
• Γραπτό λόγο
• Ανάγνωση
• Μαθηματικά
• Προσανατολισμό στον χώρο

Επισημαίνεται ότι οι Μ.Δ. δεν είναι πρωτογενές αποτέλεσμα:

• Αισθητηριακών
• Κινητικών
• Νοητικών ή συναισθηματικών ανεπαρκειών
• Έλλειψης ευκαιριών μάθησης

Επίσης, οι μαθησιακές δυσκολίες (Μ.Δ.) διαφέρουν από τις δυσκολίες μάθησης: Οι Μ.Δ. διαρκούν καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής, σε αντίθεση με τις δυσκολίες μάθησης που είναι πρόσκαιρες. Οι Μ.Δ., επίσης, είναι μία ομάδα εγγενών διαταραχών του κεντρικού νευρικού συστήματος.

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ-ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

Οι Μ.Δ. συνιστούν ένα από τα πιο σοβαρά κοινωνικά προβλήματα στον σύγχρονο κόσμο.

• 20%: Παγκοσμίως
• 5-10%: Η.Π.Α.
• Ανάλογα ποσοστά στην Ελλάδα.

Πιο συγκεκριμένα:

• Ένα ποσοστό 30% περίπου του μαθητικού πληθυσμού αντιμετωπίζει Μ.Δ.
• 1/3 των παιδιών με Μ.Δ. έχει υψηλή νοημοσύνη και σχεδόν το 1/10 πάρα πολύ υψηλή νοημοσύνη.
• Οι περισσότερες δυσκολίες εντοπίζονται στα γλωσσικά μαθήματα σε ποσοστό μέχρι και 80% από το συνολικό ποσοστό των παιδιών με Μ.Δ.
• Στην Ελλάδα περίπου 10/30 μαθητές μιας τάξης παρουσιάζουν Μ.Δ. και ολοένα αυξάνονται.
• Υψηλότερα ποσοστά Μ.Δ. εμφανίζονται στα παιδιά των πόλεων από ότι των αγροτικών περιοχών.

Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν μια αναπτυξιακή διαταραχή με μεγαλύτερη συχνότητα στα σχολικά χρόνια.

Πρώτες ενδείξεις εκδηλώνονται από την προσχολική ηλικία (π.χ. οπτικο-αντιληπτικές διαταραχές ή διαταραχές λόγου). Από την προσχολική ακόμη ηλικία βλέπουμε στοιχεία που αποτελούν ενδείξεις ότι το παιδί μπορεί να παρουσιάσει αργότερα Μ.Δ. Παρόλα αυτά, οι Μ.Δ. διαγιγνώσκονται στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, όταν ένα παιδί δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις εκπαιδευτικές απαιτήσεις.

Με άλλα λόγια, μια μαθησιακή δυσκολία μπορεί να μην γίνει αντιληπτή στα πολύ μικρά παιδιά, ωστόσο παρατηρούνται από την έναρξη της σχολικής φοίτησης και συνεχίζονται και στις επόμενες τάξεις, ειδικά αν δεν υπάρχει υποστηρικτική διδασκαλία και εξατομικευμένη στις ανάγκες του παιδιού.

ΠΙΘΑΝΑ ΑΙΤΙΑ

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (World Health Organization), εντοπίζονται πέντε (5) ομάδες αιτίων μαθησιακών δυσκολιών:

• Χαμηλό νοητικό δυναμικό (οριακή νοημοσύνη, ήπια/μέτρια/σοβαρή νοητική καθυστέρηση)
• Ιατρικές καταστάσεις , αισθητηριακές διαταραχές, κινητικές δυσκολίες, χρόνια νοσήματα
• Συναισθηματικές Διαταραχές, Διαταραχές συμπεριφοράς
• Δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης, μειωμένες εκπαιδευτικές ευκαιρίες
• Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες: δυσλεξία, δυσαριθμησία, κ.ά.

Η Διαγνωστική Αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπ' όψιν της τα εξής:

• Αναπτυξιακό, ιατρικό, κοινωνικό και σχολικό ιστορικό του παιδιού
• Ο αντιληπτικός και εκφραστικός λόγος
• Το μαθησιακό επίπεδο
• Οι νοητικές ικανότητες (ψυχομετρικές δοκιμασίες)
• Η συγκέντρωση/προσοχή
• Συναίσθημα/Διάθεση
• Συμπεριφορά-Στάση απέναντι στην εξέταση

ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ

• Διαταραχή της Ανάγνωσης
• Διαταραχή της Γραπτής Έκφρασης-Δυσγραφία
• Δυσλεξία
• Διαταραχή των αριθμητικών ικανοτήτων-Δυσαριθμησία
• Μαθησιακή Διαταραχή μη προσδιοριζόμενη αλλιώς (κατά DSM V - εγχειρίδιο διαγνωστικών κριτηρίων της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας)

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ - ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

Το Νηπιαγωγείο, ως χώρος εκπαίδευσης, αποτελεί ίσως το πιο σημαντικό σχολικό πλαίσιο, καθώς σε αυτό εδραιώνονται οι βάσεις για την περαιτέρω σχολική ζωή ενός μαθητή.

Παρέχει στα παιδιά πολλές ευκαιρίες:

• Ανάπτυξης
• Διερεύνησης
• Ανακάλυψης
• Παιχνιδιού
• Απόλαυσης

Η παιγνιώδης αντίληψη των δραστηριοτήτων του Νηπιαγωγείου προφυλάσσει σε μεγάλο βαθμό το παιδί και βοηθά πολύ τους εκπαιδευτικούς να εργαστούν. Έτσι, είναι εφικτό να ξεπεραστούν σε μεγάλο βαθμό οι δυσκολίες του νηπίου.

Επίσης, στο Νηπιαγωγείο δεν μπορεί κανείς να διαγνώσει ένα παιδί ότι παρουσιάζει Μ.Δ. Μπορούν, όμως, να εντοπιστούν δυσκολίες, για τις οποίες αν δεν γίνει παρέμβαση, μπορούν στην συνέχεια να μετατραπούν σε Μ.Δ. στο Δημοτικό.

Η προσχολική ηλικία (3-6 ετών) αποτελεί μια δύσκολη αναπτυξιακή φάση για ανίχνευση ενδείξεων Μ.Δ., καθώς διάφορες συμπεριφορές του παιδιού μπορεί να συγχέονται με προβληματικές συμπεριφορές που να αποτελούν φυσιολογικές συμπεριφορές λόγω ηλικίας.

Τέλος, υπολογίζεται ότι τα παιδιά με επικινδυνότητα για Μ.Δ. αποτελούν το 1/3 των παιδιών προσχολικής ηλικίας.

Πολλά παιδιά παρουσιάζουν πρώιμες ενδείξεις επικινδυνότητας.

• Σωματικές- Συμπεριφορικές - Γνωστικές Δυσκολίες
• Μειωμένη Γνωστική Ανάπτυξη
• Καθυστέρηση/Ανεπάρκειες Λόγου ή Ομιλίας
• Δυσκολίες Συγκέντρωσης
• Ανεπαρκής Ψυχοκινητική Ανάπτυξη
• Οπτικο-αντιληπτικές Διαταραχές

Η σημαντική διακύμανση των γνωστικών ικανοτήτων του παιδιού αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό του γνωστικού προφίλ παιδιών σε επικινδυνότητα για Μ.Δ. με ιδιαιτερότητες που εκδηλώνονται με δυσκολίες σε διάφορους τομείς, όπως η απόκτηση και χρήση του λόγου.

Στον χώρο της Πρώιμης Παρέμβασης δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στον αναπτυξιακό χαρακτήρα των Μ.Δ. Η βασική διαταραχή ίσως να προϋπάρχει από την προσχολική ηλικία και στη συνέχεια μετεξελίσσεται σε Μ.Δ. Αν αυτές εντοπιστούν εγκαίρως και αντιμετωπιστούν κατάλληλα, μπορούμε να προλάβουμε τη σχολική αποτυχία και τα αρνητικά συναισθήματα που συχνά τη συνοδεύουν. Όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία του παιδιού, τόσο πιο δύσκολη είναι η αντιμετώπιση των δυσκολιών του, τόσο στον μαθησιακό, όσο και στον ψυχολογικό τομέα.

Η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να ανατρέψει τους παράγοντες επικινδυνότητας, που θα οδηγήσουν σε κάποια μορφή αναπτυξιακής καθυστέρησης, δυσλειτουργίας, καθώς και εκδηλώσεις άγχους.